Chronograaf horloge: wat is het en hoe gebruik je hem?

Een chronograaf horloge herken je aan de kleine wijzerplaatjes op de wijzerplaat en de knoppen naast de kroon. Maar wat doet een chronograaf eigenlijk, en hoe gebruik je hem? Een chronograaf is een horloge met een ingebouwde stopwatch: je kunt er de tijd mee aflezen en tegelijk meten hoe lang iets duurt. In deze blog lees je wat chronograaf betekent, hoe je de stopwatch en de tachymeter gebruikt en waar je op let als je een chronograaf voor heren kiest.

Wat is een chronograaf horloge?

Het woord chronograaf komt uit het Grieks: chronos betekent tijd en graphein schrijven. Een chronograaf is dus letterlijk een tijdschrijver. In de praktijk bedoelen we er een horloge mee dat naast de gewone tijd ook een stopwatchfunctie heeft. Je start, stopt en zet de meting terug met knoppen aan de zijkant van de kast, zonder dat het horloge zelf stopt met de tijd aangeven.

Een chronograaf is iets anders dan een chronometer, ook al lijken de woorden op elkaar. Een chronometer is een horloge dat officieel is getest op nauwkeurigheid. Een chronograaf zegt alleen iets over de functie: er zit een stopwatch in. Een horloge kan het een zijn, het ander, of allebei.

Waaraan herken je een chronograaf?

Een chronograaf heeft een paar kenmerken die je bij een gewoon horloge met drie wijzers niet ziet:

• Drukknoppen naast de kroon. Meestal zit er een knop boven en een knop onder de kroon. Met de bovenste start en stop je de stopwatch, met de onderste zet je hem terug op nul.
• Subwijzerplaten. Dat zijn de kleine wijzerplaatjes op de wijzerplaat. Ze tellen bijvoorbeeld de minuten en de uren van je meting, of tonen de lopende seconden van de gewone tijd.
• Een grote secondewijzer die stilstaat. Bij veel chronografen is de lange secondewijzer in het midden de stopwatchwijzer. Die staat stil op twaalf uur tot je de stopwatch start.
• Vaak een tachymeterschaal. Dat is de schaal met getallen op de rand of langs de buitenkant van de wijzerplaat. Daarover lees je hieronder meer.

Een chronograaf gebruiken: zo werkt de stopwatch

Een chronograaf gebruiken is eenvoudiger dan het eruitziet. Bij de meeste modellen gaat het zo:

1. Druk één keer op de bovenste knop. De stopwatchwijzer begint te lopen.
2. Druk nog een keer op de bovenste knop. De stopwatch stopt en je leest de gemeten tijd af: de seconden met de grote wijzer, de minuten (en soms uren) op de subwijzerplaten.
3. Wil je verder meten, druk dan opnieuw op de bovenste knop. De meting loopt door vanaf waar hij stond.
4. Druk op de onderste knop om alle stopwatchwijzers terug te zetten op nul. Doe dat alleen als de stopwatch stilstaat.

Welke subwijzerplaat wat telt, verschilt per uurwerk. Kijk daarom even in de handleiding van je horloge. Na een paar keer proberen weet je precies waar je moet kijken.

Waar gebruik je het voor? Denk aan het meten van je looprondje, de kooktijd van een ei, de parkeertijd, de duur van een presentatie of de tijd tot de trein vertrekt. Het mooie is dat je er niet je telefoon voor hoeft te pakken.

Wat is een tachymeter op een horloge?

Veel chronografen hebben een tachymeter: een schaal met getallen zoals 60, 100, 200 en 400. Daarmee reken je snelheid uit over een bekende afstand, meestal een kilometer. Zo werkt het:

1. Start de stopwatch op het moment dat je het begin van een kilometer passeert, bijvoorbeeld een hectometerpaaltje langs de weg.
2. Stop de stopwatch na precies één kilometer.
3. Kijk waar de grote stopwatchwijzer staat op de tachymeterschaal. Dat getal is je gemiddelde snelheid in kilometer per uur.

Heb je de kilometer bijvoorbeeld in 30 seconden afgelegd, dan staat de wijzer bij 120: je reed gemiddeld 120 kilometer per uur. De schaal werkt voor metingen tot ongeveer een minuut. Duurt het langer, dan valt de uitkomst buiten de schaal. In het dagelijks leven gebruik je de tachymeter niet vaak, maar het is een leuk stukje techniek en het geeft een chronograaf zijn sportieve uitstraling.

Waar komt de chronograaf vandaan?

De chronograaf is ontstaan in de negentiende eeuw, toen er behoefte was om korte tijden nauwkeurig te meten, bijvoorbeeld bij paardenraces en in de wetenschap. Later werd hij onmisbaar in de autosport en de luchtvaart, waar piloten en coureurs tijden en snelheden moesten bijhouden. Daar komt de sportieve uitstraling vandaan die een chronograaf nog altijd heeft. Wil je meer weten over horloges uit vroeger tijden, lees dan ook onze gids over zakhorloges.

Een chronograaf voor heren kiezen: waar let je op?

Twijfel je tussen verschillende modellen, let dan op deze punten:

• Kastdiameter. Een chronograaf heeft meer op de wijzerplaat dan een gewoon horloge, dus de kast is vaak wat groter. Rond de 42 mm is een gangbare maat voor een herenhorloge met chronograaf.
• Hoogte van de kast. Een chronograafuurwerk neemt meer ruimte in, waardoor sommige chronografen dik zijn. Draag je vaak een overhemd, kies dan een model dat niet te hoog is, zodat het onder je manchet past.
• Leesbaarheid. Contrast tussen de wijzerplaat en de wijzers maakt het aflezen makkelijker, zeker met drie subwijzerplaten.
• Band. Een leren band oogt warmer en klassieker, een stalen schakelband sportiever en steviger.
• Waterdichtheid. Kijk hoeveel ATM het horloge aankan. Druk de knoppen van een chronograaf niet in onder water, tenzij de fabrikant zegt dat het kan.
• Uurwerk. Een quartz chronograaf loopt op een batterij, is nauwkeurig en vraagt weinig onderhoud.

Chronograaf horloges van Valóre

In onze collectie heren horloges vind je vier chronografen van Valóre, allemaal Swiss Made met een Zwitsers quartz uurwerk van Ronda, een kast van 42 mm, waterdicht tot 10 ATM en K1 gehard mineraalglas met saffiercoating. Ze hebben alle vier een tachymeter.

Valóre Imperiale

De Imperiale heeft een Ronda-uurwerk, kaliber 3540.D, met drie subwijzerplaten voor de stopwatch en een datum. De Valóre Imperiale Blue combineert een diepblauwe wijzerplaat met een bruine band van echt leer. De Imperiale Nero is helemaal zwart, met een schakelband van roestvrij staal en witte cijfers die je in één oogopslag leest.

Valóre Lusso

De Lusso heeft een Ronda-uurwerk, kaliber 5040.D, en is met 11,8 mm opvallend slank voor een chronograaf. Daardoor past hij goed onder de manchet van een overhemd. De Valóre Lusso Marrone heeft een donkerbruine wijzerplaat met crèmekleurige subwijzerplaten en een bruine leren band. De Lusso Nero is de donkere variant, met een zilvergrijze wijzerplaat en een zwarte band.

Zoek je liever een rustig, klassiek horloge zonder stopwatch? Dan is de Valóre Notte met moonphase een mooi alternatief. Je vindt alle modellen naast elkaar op de pagina heren horloges.

Een chronograaf combineren met je outfit

Een chronograaf is van oorsprong een sportief horloge, maar met een leren band draag je hem net zo makkelijk bij een colbert of een pak. Kies een chronograaf met een slanke kast als je hem onder een overhemd met dubbele manchet draagt, en combineer hem met ingetogen manchetknopen in een kleur die past bij de kast. Op vrijere dagen staat een chronograaf mooi naast een herenarmband. Draag de armband dan om je andere pols, of om dezelfde pols als hij dun is. Meer tips vind je in onze blog over sieraden voor mannen.

Een chronograaf horloge is ook een mooi cadeau, omdat het een horloge is dat hij echt gebruikt. Op zoek naar meer ideeën? Bekijk onze kerstcadeaus voor mannen.